Y Coleg Cymraeg Cenedlaethol

AMCAN Y COLEG YW, ER LLES Y CYHOEDD, HYBU DYSG A GWYBODAETH DRWY HYRWYDDO, CYNNAL, DATBLYGU A CHYNLLUNIO DARPARIAETH CYFRWNG CYMRAEG A IAITH GYMRAEG MEWN ADDYSG UWCH, BELLACH A PHARHAUS YNG NGHYMRU, A HYRWYDDO, CYNNAL, DATBLYGU A CHYNLLUNIO DYSGU, CAFFAEL, GWELLA A GLOYWI SGILIAU CYFATHREBU IAITH GYMRAEG I BOBL YN GYFFREDINOL GYDA SEFYDLIADAU ADDAS YNG NGHYMRU A MANNAU ERAILL.

In the charity's own words, from the register.

In Wales

• Throughout Wales

Area of benefit in its governing document: Cymru/wales

The places the charity told the Commission it works in.

In the year ending 31 March 2025, it had income of £11,045,828 and spent £11,016,481.

Figures as the charity reported them to the Charity Commission. Staff and volunteer numbers are only asked of charities with income over £10,000. A year with no row was not reported.

Separate measures from the charity's own returns and accounts, each with its year. Read them together: no single measure says how well a charity is run.

Income over time

Up 45%, from £7,633,000 in the year to 31 March 2021 to £11,045,828 in the year to 31 March 2025.

Spending against income

It spent 100% of its income in the year to 31 March 2025. It spent more than its income in 2 of the 5 years shown.

Largest funder

Welsh Government gave £10,107,295 in the year to 31 March 2025, 92% of that year's income.Read by AI from the charity's accounts.

From the annual returns the charity filed with the Charity Commission. The largest funder comes from its accounts, read by AI.

Government grants in the year ending 31 March 2025: £10,107,295 from 4 grants. Government contracts: Not reported.

From the charity's annual return to the Charity Commission, which asks every charity with income over £10,000 how much came from government grants and contracts. It does not say which part of government. These totals are separate from the named funders read from its accounts and the grants published on 360Giving, and are not added to them.

In its accounts for the year ending 31 March 2025, the charity named 2 funders who gave £10,110,295 between them. £10,107,295 of that came from public bodies.

These figures were read from the accounts the charity filed with the Charity Commission by Claude, an AI model, in OpenEconomy's accounts reader. AI can misread a table, so check the accounts on the register before relying on a figure.

Only funding the accounts name with an amount is included. Most charities also have income from donations, fees and trading that is not listed by funder, so this is part of its income.

No grants to this charity appear in 360Giving data.

Only funders that publish their grants to 360Giving are included, and many do not. These are amounts funders awarded, which can differ from what the charity received in a given year, so they are shown apart from the accounts figures above.

Senedd and Welsh Government records that name this charity, gathered by OpenSenedd. Newest first.

• 28 September 2026

  Named by Siwan Jones in the Senedd

  …riaid Cwlwm o'r blynyddoedd cynnar, y mentrau iaith, yr Urdd a darparwyr eraill i gefnogi cymuned a chylch yr ysgol, y ganolfan ddysgu, y Coleg Cymraeg Cenedlaethol ac eraill i gefnogi dysgwyr ar ôl oedran gorfodol. Felly, mae fe'n rhan o ddarlun ehangach sydd yn mynd i ffurfio rhan o'r pecyn yna o…

  Read the record

• 14 July 2026

  Named by Cefin Campbell in the Senedd

  …ddol. Dylai dysgwyr gael y cyfle i ddatblygu, cynnal a defnyddio'u sgiliau Cymraeg ar bob cam. Rŷn ni'n gweithio, wrth gwrs, gyda Medr, y Coleg Cymraeg Cenedlaethol, darparwyr a chyflogwyr i ehangu'r ddarpariaeth prentisiaethau cyfrwng Cymraeg a dwyieithog, cryfhau llwybrau gyrfa a chynyddu darparia…

  Read the record

• 7 July 2026

  Named by Vikki Howells in the Senedd

  …a sicrwydd y gallwch chi ei roi bod y dystiolaeth a gasglwyd o fy ngalwad am dystiolaeth, gan gynnwys corff sylweddol o dystiolaeth gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol, yn cael ei defnyddio er mwyn cynllunio'n effeithiol ar gyfer mwy o ddarpariaeth drwy gyfrwng y Gymraeg mewn ysgolion chweched dosbarth…

  Read the record

• 27 January 2026

  Named by Delyth Jewell in the Senedd

  …iad hwn i flaenoriaethu cyllid i un elfen o'r Ddeddf yn adlewyrchu pwysigrwydd hanfodol gwaith a gweithgareddau partneriaid eraill, fel y Coleg Cymraeg Cenedlaethol, wrth gefnogi amcanion y Ddeddf. Mae hwn yn faes y bydd angen rhoi mwy o sylw iddo mewn cyllidebau yn y dyfodol. Felly, i orffen, Dirpr…

  Read the record

• 25 November 2025

  Named by Vikki Howells in the Senedd

  …dychwelyd i'w cymunedau cartref, ac i wneud y cyfraniadau economaidd, diwylliannol a chymdeithasol hynny. Hoffwn daflu goleuni ar waith y Coleg Cymraeg Cenedlaethol ar hyn. Mae ganddyn nhw fentrau fel Cadw Cyswllt, sy'n rhoi cyfle i'r myfyrwyr hynny sydd wedi astudio drwy gyfrwng y Gymraeg a allai f…

  Read the record

• 25 November 2025

  Named by Vikki Howells in the Senedd

  …nol presennol. Rwy'n ddiolchgar i'r rhai a ddaeth i'r cyfarfod ddydd Gwener. Roedden nhw'n cynnwys rhanddeiliaid o bob rhan o'r sector, y Coleg Cymraeg Cenedlaethol, undebau llafur, Undeb Cenedlaethol Myfyrwyr Cymru, ac arbenigwyr ar ymchwil, arloesi a'r byd busnes. Cawson ni drafodaeth dda iawn am…

  Read the record

• 16 July 2025

  Named by Rebecca Williams in the Senedd

  Good morning. I'm Rebecca Williams, I'm a senior manager at the Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Bore da. Rebecca Williams, uwch-reolwr yn y Coleg Cymraeg Cenedlaethol.

  Read the record

• 2 April 2025

  Named by Mark Drakeford in the Senedd

  …erdydd yn barod i bobl sydd eisiau ymchwilio trwy gyfrwng yr iaith Gymraeg yn y maes nyrsio. Yn y wybodaeth dwi wedi ei gweld oddi wrth y Coleg Cymraeg Cenedlaethol, mae yna gyfleon nid jest yng Nghaerdydd, ond yn Abertawe, yn Aberystwyth ac yn enwedig ym Mangor. Bangor yw'r lle ble rydym ni wedi ca…

  Read the record

• 13 February 2025

  Named by Cefin Campbell in the Senedd

  …ddim yn siŵr a ydw i'n cytuno, achos, fel gwnes i ddweud yn fy nghyflwyniad i, roedd Comisiynydd y Gymraeg, RhAG, Cymdeithas yr Iaith, y Coleg Cymraeg Cenedlaethol a'r ganolfan dysgu Cymraeg, sef yn fwy neu lai ein prif fudiadau iaith ni neu'n sefydliadau iaith ni yng Nghymru, yn anghytuno, a dweud…

  Read the record

• 13 February 2025

  Named by Cefin Campbell in the Senedd

  …Bil o safbwynt symud ysgolion yn eu blaenau. Mae rhanddeiliaid amrywiol, gan gynnwys Comisiynydd y Gymraeg, RhAG, Cymdeithas yr Iaith, y Coleg Cymraeg Cenedlaethol a’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol, yn dadlau bod angen i'r categori prif iaith Cymraeg adlewyrchu’r categorïau 3 a 3P presennol,…

  Read the record

• 6 February 2025

  Named by Nerys Bourne in the Senedd

  …gyd yn chwilio am bobl sy'n gallu cynnig gwasanaeth yn ddwyieithog. Felly, mae pawb yn chwilio am y sgil yna. Rydyn ni'n ymwybodol bod y Coleg Cymraeg Cenedlaethol yn gweithredu ar hwn, a dwi'n gobeithio, efo cefnogaeth Medr, y gallwn ni wella'r gwasanaeth a chael mwy o siaradwyr Cymraeg, yn enwedi…

  Read the record

• 16 January 2025

  Named by Heledd Fychan in the Senedd

  …onsibilities? Diolch yn fawr iawn. Os cawn ni symud ymlaen, a fyddech chi'n gallu egluro peth o'r rhesymeg ynglŷn â throsglwyddo cyllid y Coleg Cymraeg Cenedlaethol o'r BEL Cymraeg mewn addysg, yn dilyn y newidiadau diweddar i'r Cabinet, a sut mae hyn yn cyd-fynd efo cyfrifoldebau gweinidogol cyfred…

  Read the record

• 16 January 2025

  Named by Mark Drakeford in the Senedd

  …b. Un o'r pethau roeddem ni'n gallu ei wneud, trwy gytuno â Phlaid Cymru ar y pryd, oedd defnyddio £3.5 miliwn oedd lawr i fuddsoddi yn y Coleg Cymraeg Cenedlaethol a'r athrofa—y drydedd flwyddyn o fwy o arian i'r coleg a'r athrofa—i ddefnyddio'r £3.5 miliwn yna mewn ffordd wahanol, ac i'n helpu ni…

  Read the record

• 5 November 2024

  Named by Jane Hutt in the Senedd

  …n atgof pwerus o'r rôl y mae'r cynllun yn ei chwarae wrth ddod â phobl yn agosach at y Gymraeg, rwy'n falch o rannu gwaith ysbrydoledig y Coleg Cymraeg Cenedlaethol.

  Read the record

• 17 October 2024

  Named by Cefin Campbell in the Senedd

  …haps, other organisations too in the tertiary sector? Diolch yn fawr ichi. Rŷn ni wedi clywed tystiolaeth yn barod y bore yma oddi wrth y Coleg Cymraeg Cenedlaethol, oddi wrth y ganolfan—a allai ddatblygu i fod yn athrofa maes o law. Ydych chi'n glir ynglŷn â'u rôl nhw a'u swyddogaeth nhw mewn perth…

  Read the record

• 17 October 2024

  Named by Rebecca Williams in the Senedd

  Rebecca Williams, senior manager at the Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Yes, we've responded to the White Paper and to the consultation too. Rebecca Williams, uwch-reolwr yn y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Ie, wedi bod yn ymateb i'r Papur Gwyn ac i'r ymgynghoriad yma hefyd.

  Read the record

• 17 October 2024

  Named by Dr Ioan Matthews in the Senedd

  …n organisation to the consultation on the White Paper and we've submitted a response to the Bill itself. Ioan Matthews, prif weithredwr y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Yn yr un modd, rydyn ni wedi ymateb fel sefydliad i'r ymgynghoriad ar y Papur Gwyn a chyflwyno ymateb i'r Bil.

  Read the record

• 15 October 2024

  Named by Vikki Howells in the Senedd

  …gwyr addysg bellach ac addysg uwch ddysgu a hyfforddi drwy'r Gymraeg yn flaenoriaeth i'r Llywodraeth Cymru hon. Rwy'n gwybod bod cyllid y Coleg Cymraeg Cenedlaethol wedi'i gynnal ar gyfer 2024-25, sy'n cynnwys £2.825 miliwn ychwanegol, a gafodd ei ddyrannu yn flaenorol o dan y cytundeb cydweithio â…

  Read the record

• 26 September 2024

  Named by Yr Athro Gwenno Ffrancon in the Senedd

  …n y sector addysg—er enghraifft, dysgu gydol oes. Ac ar hyn o bryd, dyw'r ymgynghoriaeth yna ddim yn cynnwys prifysgolion, nac ychwaith y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Felly, roeddwn i'n gweld hwnna, efallai, yn rhywbeth ddylai fod yn cael ei gynnwys o fewn y broses yma, ond, fel arall, mae'r llinell…

  Read the record

• 25 June 2024

  Named by Jeremy Miles in the Senedd

  …dwn i yn bersonol yn croesawu hynny. Gallaf i roi'r sicrwydd i'r Aelod fod y cynllun yn dal yn ei le i ailbroffilio'r adnoddau ar gyfer y Coleg Cymraeg Cenedlaethol hefyd. O ran adnoddau fy adran i, rwy'n credu bod cynnydd wedi bod dros y blynyddoedd diwethaf o ran cyllideb y Gymraeg, ac mae hynny'n…

  Read the record

• 25 June 2024

  Named by Heledd Fychan in the Senedd

  …g yn y sector ôl-16. Byddwch, wrth gwrs, yn gyfarwydd gyda gwaith Comisiynydd y Gymraeg yn y maes hwn, a hefyd, wrth gwrs, y gwaith gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Allwch chi gadarnhau bod y cynnydd gafodd ei ail-broffilio ar gyfer y coleg Cymraeg o gyllideb eleni i gyllideb 2025-26 yn dal i sefyl…

  Read the record

• 1 May 2024

  Named by Jeremy Miles in the Senedd

  …sely, therefore, with the Cabinet Secretary for Health and Social Care on this issue. Mae cynllun Deintyddion Yfory wedi’i lansio rhwng y Coleg Cymraeg Cenedlaethol â Phrifysgol Caerdydd i gefnogi siaradwyr Cymraeg gyda’u cais i’r ysgol deintyddiaeth. Bydd y coleg hefyd yn cefnogi’r brifysgol i gynn…

  Read the record

• 1 May 2024

  Named by Jeremy Miles in the Senedd

  …ifanc gan gynnwys dysgu seiliedig ar waith, prentisiaethau a darpariaeth fwy cyffredinol nag ar y cam addysg bellach. Credaf fod gwaith y Coleg Cymraeg Cenedlaethol yn dechrau dwyn ffrwyth go iawn o ran y cynnydd mewn argaeledd. Mae llawer iawn o waith i'w wneud o hyd—mae cryn dipyn o ffordd i fynd…

  Read the record

• 17 April 2024

  Named by Dr Ioan Matthews in the Senedd

  …ymharol ddiweddar. Mae'r cyfleoedd i astudio trwy gyfrwng y Gymraeg wedi bod yn gyfyngedig iawn. Pan gafodd adolygiad ei gynnal o waith y Coleg Cymraeg Cenedlaethol rai blynyddoedd yn ôl—a'n gwaith ni'n wreiddiol, wrth gwrs, ym maes prifysgolion—yr hyn wnaeth y coleg gyflwyno i'r adolygiad yna oedd…

  Read the record

• 17 April 2024

  Named by Dr Ioan Matthews in the Senedd

  Good morning. I'm Ioan Matthews, chief executive of Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Bore da. Ioan Matthews, prif weithredwr y Coleg Cymraeg Cenedlaethol.

  Read the record

Showing the 25 most recent of 66 mentions.

We count a mention only when the record gives the charity's full registered name or its charity number. A mention shows the charity was named in that record. Follow the link to read it in full.

8 trustees run the charity.

• Angharad Mai RobertsAppointed 1 March 2019
• Ann BeynonAppointed 1 April 2021
• John Daniel HayesAppointed 17 May 2023
• Meri HuwsAppointed 1 April 2019
• Nia EliasAppointed 28 November 2018
• Yr Athro Anwen JonesAppointed 17 March 2021
• Yr Athro Enlli ThomasAppointed 1 April 2021
• Yusuf IbrahimAppointed 1 April 2026

Trustees are responsible in law for the charity. Names are as they appear on the public register.

Of the last 5 annual returns that were due, 5 arrived by the deadline.

Charities with income over £10,000 send an annual return within 10 months of their year end, and those over £25,000 also send their accounts. Smaller charities only update their income and spending on the register. The dates are when the Commission received each document.

Charity number

1143525

Status

Registered

Registered with the Commission

24 August 2011

Governing document

MEMORANDUM AND ARTICLES INCORPORATED 03/03/2011AS AMENDED BY SPECIAL RESOLUTION REGISTERED AT COMPANIES HOUSE ON 03/06/2015 as amended on 07 Mar 2018 as amended on 11 Apr 2018 as amended on 22 Mar 2022

Company number

07550507This company on OpenEconomyThis company on Companies House

Website

www.colegcymraeg.ac.ukAs the charity gave it on the register.

Council area of its contact address

Carmarthenshire

• Register details, income, spending, trustees and filing dates: Charity Commission for England and Wales, register of charities. Loaded by OpenEconomy on 2 November 2026.
• Funding from accounts: the charity's filed accounts, read by OpenEconomy's AI accounts reader on 1 November 2026.
• Grants awarded: 360Giving open grants data, from funders that publish there, as loaded by OpenEconomy.
• In the Senedd and Welsh Government: records gathered by OpenSenedd and matched to the charity by OpenEconomy on 5 November 2026.

• This charity on the Charity Commission register
• Its accounts and annual returns on the register
• 360Giving open grants data
• This charity on OpenEconomy

• OpenSenedd: Senedd records that name this charity
• OpenCouncil: Carmarthenshire Council's meetings and decisions
• OpenEconomy: Carmarthenshire's economy in figures
• OpenSenedd: the Members of the Senedd for Sir Gaerfyrddin