Merched y Wawr

MUDIAD GWIRFODDOL SYDD YN TREFNU GWEITHGAREDDAU CYMDEITHASOL AC ADDYSGOL I FERCHED AC SYDD YN HYBU ADDYSG, DIWYLLIANT A'R CELFYDDYDAU YNG NGHYMRU TRWY GYFRWNG Y GYMRAEG.

Yng ngeiriau'r elusen ei hun, o'r gofrestr. Mae'r rhan fwyaf o elusennau'n ysgrifennu hwn yn Saesneg.

Yng Nghymru

• Ledled Cymru

Ardal budd yn ei dogfen lywodraethu: Wales Cymru

Y lleoedd y dywedodd yr elusen wrth y Comisiwn ei bod yn gweithio ynddynt.

Yn y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Awst 2025, roedd ei hincwm yn £288,392 a gwariodd £308,419.

Ffigurau fel y rhoddodd yr elusen wybod amdanynt i'r Comisiwn Elusennau. Dim ond elusennau ag incwm dros £10,000 sy'n cael eu holi am nifer y staff a'r gwirfoddolwyr. Os nad oes rhes ar gyfer blwyddyn, ni roddwyd gwybod amdani.

Mesurau ar wahân o ffurflenni blynyddol a chyfrifon yr elusen ei hun, pob un â'i flwyddyn. Darllenwch nhw gyda'i gilydd: does dim un mesur ar ei ben ei hun yn dweud pa mor dda y caiff elusen ei rhedeg.

Incwm dros amser

I lawr 8%, o £314,149 yn y flwyddyn hyd at 31 Awst 2021 i £288,392 yn y flwyddyn hyd at 31 Awst 2025.

Gwariant o'i gymharu ag incwm

Gwariodd 107% o'i hincwm yn y flwyddyn hyd at 31 Awst 2025. Gwariodd fwy na'i hincwm mewn 3 o'r 5 blynedd a ddangosir.

O'r ffurflenni blynyddol a ffeiliodd yr elusen gyda'r Comisiwn Elusennau. Daw'r arianwr mwyaf o'i chyfrifon, wedi'u darllen gan AI.

Grantiau'r llywodraeth yn y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Awst 2025: £138,262 o 3 grant. Contractau'r llywodraeth: Heb ei nodi.

O ffurflen flynyddol yr elusen i'r Comisiwn Elusennau, sy'n gofyn i bob elusen ag incwm dros £10,000 faint ddaeth o grantiau a chontractau'r llywodraeth. Nid yw'n dweud pa ran o'r llywodraeth. Mae'r cyfansymiau hyn ar wahân i'r arianwyr a enwir yn ei chyfrifon a'r grantiau a gyhoeddwyd ar 360Giving, ac nid ydynt yn cael eu hychwanegu atynt.

Mae arianwyr sy'n cyhoeddi i 360Giving yn rhestru 180 o grantiau i'r elusen hon ers 2000, gwerth o leiaf £632,145.

Dim ond arianwyr sy'n cyhoeddi eu grantiau i 360Giving sydd wedi'u cynnwys, ac nid yw llawer yn gwneud hynny. Symiau a ddyfarnodd arianwyr yw'r rhain, a gallant fod yn wahanol i'r hyn a dderbyniodd yr elusen mewn blwyddyn benodol, felly maen nhw'n cael eu dangos ar wahân i ffigurau'r cyfrifon uchod.

Mae gwariant cyhoeddedig cyrff cyhoeddus yn dangos 15 o daliadau i'r elusen hon gwerth £795,214 rhwng 16 Chwefror 2021 a 13 Tachwedd 2025.

Mae cynghorau a Llywodraeth Cymru yn cyhoeddi'r hyn maen nhw'n ei dalu i gyflenwyr a deiliaid grantiau dros drothwy, fel arfer £500 i gynghorau a £25,000 i Lywodraeth Cymru, felly mae taliadau llai ar goll. Dim ond pan fydd OpenEconomy wedi'i baru â'r elusen hon yn sicr y dangosir taliad. Daw'r ffigurau hyn o gofnodion y talwr. Maen nhw'n fesur ar wahân i gyfrifon yr elusen ei hun, grantiau 360Giving a'i ffurflen flynyddol, ac nid ydynt byth yn cael eu hadio atynt.

Busnes cyngor sy'n enwi'r elusen hon, o'r cofnodion y mae cynghorau'n eu cyhoeddi, wedi'u casglu gan OpenCouncil. Y diweddaraf yn gyntaf.

• 2 Mawrth 2026, Gwynedd

  Wedi'i henwi mewn eitem agenda neu gofnod gan Pwyllgor Cynllunio

  Application No C25/0824/37/LL Land Adjacent to Llys Yr Eifl, Trefor, LL54 5BJ

  Darllen cofnod y cyfarfod

• 11 Rhagfyr 2024, Sir Gaerfyrddin

  Wedi'i henwi mewn eitem agenda neu gofnod gan County Council

  CHAIR’S ANNOUNCEMENTS (IF ANY)

  Darllen cofnod y cyfarfod

• 2 Mawrth 2023, Ceredigion

  Wedi'i henwi mewn eitem agenda neu gofnod gan Council

  Personal matters

  Darllen cofnod y cyfarfod

Dim ond pan fydd y cofnod yn rhoi enw cofrestredig llawn yr elusen neu ei rhif elusen rydym yn cyfrif cyfeiriad. Mae cyfeiriad yn dangos bod yr elusen wedi'i henwi yn y cofnod hwnnw. Dilynwch y ddolen i ddarllen beth mae'r cofnod yn ei ddweud.

Cofnodion y Senedd a Llywodraeth Cymru sy'n enwi'r elusen hon, wedi'u casglu gan OpenSenedd. Y diweddaraf yn gyntaf.

• 4 Awst 2026

  Wedi'i henwi mewn cyfarfod neu ymrwymiad gweinidogol: First Minister

  Diben: Eisteddfod - Merched y Wawr.

  Eisteddfod - Merched y Wawr

  Darllen y cofnod

• 23 Mehefin 2026

  Wedi'i henwi ym muddiant cofrestredig Anna Nicholl, Aelod o'r Senedd

  Categori: Voluntary record of Members’ other interests.

  Information relevant to entry: Merched Y Wawr - Member

  Darllen y cofnod

• 12 Ionawr 2026

  Wedi'i henwi gan Lindsay Whittle yn y Senedd

  …or any other town? Many towns are available in Ynys Môn. Because I think that, certainly, Ynys Môn seems to need to be targeted. There must be Merched y Wawr, the Women's Institute. I know that, in the area where I live, there are lots of Knit and Natter groups springing up, well, let's target those…

  Darllen y cofnod

• 16 Gorffennaf 2025

  Wedi'i henwi gan Mark Drakeford yn y Senedd

  …tly where all of them were. All that information is quite definitely readily available. On the broader question of do we know exactly how many Merched y Wawr meetings there are in Wales every week, and where they're happening, probably not.

  Darllen y cofnod

• 16 Gorffennaf 2025

  Wedi'i henwi gan Mark Drakeford yn y Senedd

  …vary, wouldn't it? If it is an organisation with which we have a relationship, and often that's a financial relationship, yes, we would know. Merched y Wawr activity, Urdd activity, Clybiau Ffermwyr Ifanc activity—those organisations, because they receive Welsh Government money, we would be able to…

Mae 10 o ymddiriedolwyr yn rhedeg yr elusen.

• Aeres Mary JamesPenodwyd 1 Medi 2026
• Bethan Eleanor Picton-DaviesPenodwyd 18 Mai 2023
• Bethan Jones ParryPenodwyd 1 Medi 2025
• Beti Wyn JamesPenodwyd 1 Medi 2025
• Cheryl Ann WilliamsPenodwyd 1 Medi 2026
• Elinor Margaret DaviesPenodwyd 19 Mai 2018
• Jacqueline Mary GruffuddPenodwyd 1 Medi 2025
• Margarette HughesPenodwyd 20 Mai 2023
• Meira EvansPenodwyd 18 Mai 2023
• Sarah Mair JonesPenodwyd 18 Mai 2023

Ymddiriedolwyr sy'n gyfrifol am yr elusen yn ôl y gyfraith. Mae'r enwau fel y maen nhw'n ymddangos ar y gofrestr gyhoeddus.

O'r 5 ffurflen flynyddol ddiwethaf oedd yn ddyledus, cyrhaeddodd 5 erbyn y dyddiad cau.

Mae elusennau ag incwm dros £10,000 yn anfon ffurflen flynyddol o fewn 10 mis i ddiwedd eu blwyddyn, ac mae'r rhai dros £25,000 hefyd yn anfon eu cyfrifon. Dim ond diweddaru eu hincwm a'u gwariant ar y gofrestr y mae elusennau llai yn ei wneud. Y dyddiadau yw pryd y cafodd y Comisiwn bob dogfen.

Rhif elusen

506789

Statws

Cofrestredig

Cofrestrwyd gyda'r Comisiwn

19 Ebrill 1979

Dogfen lywodraethu

CONSTITUTION ADOPTED 24 FEBRUARY 1979 AS AMENDED 30 NOVEMBER 1996.

Gwefan

www.merchedywawr.cymruFel y rhoddodd yr elusen hi ar y gofrestr.

Ardal cyngor ei chyfeiriad cyswllt

Ceredigion

• Manylion y gofrestr, incwm, gwariant, ymddiriedolwyr a dyddiadau ffeilio: Comisiwn Elusennau Cymru a Lloegr, y gofrestr elusennau. Wedi'u llwytho gan OpenEconomy ar 2 Tachwedd 2026.
• Grantiau a ddyfarnwyd: data grantiau agored 360Giving, gan arianwyr sy'n cyhoeddi yno. Wedi'u llwytho gan OpenEconomy ar 2 Tachwedd 2026.
• Taliadau gan gyrff cyhoeddus: data gwariant cyhoeddedig pob corff, wedi'i baru â'r elusen gan OpenEconomy. Mae data 5 o gyrff cyhoeddus wedi'i gynnwys hyd yma.
• Mewn cyfarfodydd cyngor: cofnodion cyfarfodydd cyhoeddedig cynghorau, wedi'u casglu gan OpenCouncil a'u paru â'r elusen gan OpenEconomy ar 4 Tachwedd 2026.
• Yn y Senedd a Llywodraeth Cymru: cofnodion wedi'u casglu gan OpenSenedd a'u paru â'r elusen gan OpenEconomy ar 5 Tachwedd 2026.

• Yr elusen hon ar gofrestr y Comisiwn Elusennau
• Data grantiau agored 360Giving
• Yr elusen hon ar OpenEconomy

• OpenCouncil: cofnodion cyngor sy'n enwi'r elusen hon
• OpenSenedd: cofnodion y Senedd sy'n enwi'r elusen hon
• OpenCouncil: cyfarfodydd a phenderfyniadau Cyngor Ceredigion
• OpenEconomy: economi Ceredigion mewn ffigurau
• OpenSenedd: yr Aelodau o'r Senedd dros Ceredigion Penfro