National Library of Wales
Beth mae'n ei wneud
Founded by Royal Charter in 1907, NLW is one of the legal deposit libraries of the UK and has benefited from this status since 1911. Through this privilege, by purchase, donation or legacy it has built up a significant collection specialising in Wales, the Welsh and the other Celtic peoples that includes a wide range of media: books, records, maps, pictures, films & for the benefit of the public.
Ei dibenion elusennol
FOR THE GENERAL BENEFIT OF THE LIBRARY.
Achosion
- Beth mae'n gweithio arno
- Addysg a hyfforddiant
- Celfyddydau, diwylliant, treftadaeth a gwyddoniaeth
- Yr amgylchedd, cadwraeth a threftadaeth
- Datblygu economaidd a chymunedol, a chyflogaeth
- Pwy mae'n ei helpu
- Y cyhoedd
- Sut mae'n gweithio
- Darparu staff neu wirfoddolwyr
- Darparu adeiladau, cyfleusterau neu fannau agored
- Darparu gwasanaethau
- Darparu eiriolaeth, cyngor neu wybodaeth
- Noddi neu gynnal ymchwil
- Gweithredu fel corff ymbarél neu adnoddau
Ble mae'n gweithio
- Mewn mannau eraill
- Ledled Cymru a Lloegr
Ardal budd yn ei dogfen lywodraethu: Not Defined
Incwm a gwariant
Yn y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Mawrth 2025, roedd ei hincwm yn £22,330,000 a gwariodd £17,617,000.
| Blwyddyn yn dod i ben | Incwm | Gwariant | Staff cyflogedig | Gwirfoddolwyr |
|---|---|---|---|---|
| 31 Mawrth 2025 | £22,330,000 | £17,617,000 | 202 | 102 |
| 31 Mawrth 2024 | £21,049,000 | £19,988,000 | 229 | 87 |
| 31 Mawrth 2023 | £17,430,000 | £19,393,000 | 226 | 5 |
| 31 Mawrth 2022 | £18,776,000 | £14,834,000 | 219 | 50 |
| 31 Mawrth 2021 | £17,305,000 | £14,097,000 | 239 | 50 |
Sefyllfa ariannol
Mesurau ar wahân o ffurflenni blynyddol a chyfrifon yr elusen ei hun, pob un â'i flwyddyn. Darllenwch nhw gyda'i gilydd: does dim un mesur ar ei ben ei hun yn dweud pa mor dda y caiff elusen ei rhedeg.
- Incwm dros amser
- I fyny 29%, o £17,305,000 yn y flwyddyn hyd at 31 Mawrth 2021 i £22,330,000 yn y flwyddyn hyd at 31 Mawrth 2025.
- Gwariant o'i gymharu ag incwm
- Gwariodd 79% o'i hincwm yn y flwyddyn hyd at 31 Mawrth 2025. Gwariodd fwy na'i hincwm mewn 1 o'r 5 blynedd a ddangosir.
- Yr arianwr mwyaf
- Rhoddodd Welsh Government £18,821,000 yn y flwyddyn hyd at 31 Mawrth 2025, 84% o incwm y flwyddyn honno.
Cyllid y llywodraeth, fel y nododd yr elusen
Grantiau'r llywodraeth yn y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Mawrth 2025: £18,821,000 o 9 grant. Contractau'r llywodraeth: Heb ei nodi.
| Blwyddyn yn dod i ben | Grantiau'r llywodraeth | Contractau'r llywodraeth |
|---|---|---|
| 31 Mawrth 2025 | £18,821,000 o 9 grant | Heb ei nodi |
| 31 Mawrth 2024 | £17,867,000 o 5 grant | Heb ei nodi |
| 31 Mawrth 2023 | £15,486,000 o 1 grant | Heb ei nodi |
| 31 Mawrth 2022 | £17,974,000 o 9 grant | Heb ei nodi |
| 31 Mawrth 2021 | £14,867,000 o 8 grant | Heb ei nodi |
O ble daeth ei hincwm yn y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Mawrth 2025
- Rhoddion a chymynroddion£984,000
- Gweithgareddau elusennol, gan gynnwys grantiau a chontractau ar gyfer ei gwaith£20,238,000
- Masnachu a chodi arian£835,000
Pwy sy'n ei hariannu, yn ôl ei chyfrifon
Yn ei chyfrifon ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Mawrth 2025, enwodd yr elusen 21 o arianwyr a roddodd £20,182,000 rhyngddynt. Daeth £20,005,000 o hynny gan gyrff cyhoeddus.
Cafodd y ffigurau hyn eu darllen o'r cyfrifon a ffeiliodd yr elusen gyda'r Comisiwn Elusennau gan Claude, model deallusrwydd artiffisial (AI), yn narllenydd cyfrifon OpenEconomy. Gall AI gamddarllen tabl, felly gwiriwch y cyfrifon ar y gofrestr cyn dibynnu ar ffigur.
| Arianwr | Math | Maw 2025 | Maw 2024 |
|---|---|---|---|
| Welsh Government | Llywodraeth Cymru | £18,821,000 | £17,738,000 |
| The National Lottery Heritage Fund | Y Loteri Genedlaethol | £878,000 | £1,494,000 |
| Arts Council of Wales | Corff cyhoeddus arall | £183,000 | £116,000 |
| Amgueddfa Cymru | Ymddiriedolaeth, cwmni neu arall | £146,000 | £154,000 |
| Ceredigion County Council | Cyngor | £93,000 |
Grantiau a ddyfarnwyd iddi, wedi'u cyhoeddi ar 360Giving
Mae arianwyr sy'n cyhoeddi i 360Giving yn rhestru 9 o grantiau i'r elusen hon ers 1997, gwerth o leiaf £9,117,978.
Fesul arianwr
- The National Lottery Heritage Fund£9,012,279, 8 o grantiau
- The National Lottery Community Fund£105,699, 1 grant
| Dyfarnwyd | Grant | Swm |
|---|---|---|
| 27 Ebr 2017 | The National Lottery Heritage Fund | £10,000 |
| 21 Maw 2017 | The National Lottery Heritage Fund | £5,156,204 |
| 27 Maw 2014 | The National Lottery Heritage Fund | £85,000 |
| 11 Medi 2012 | The National Lottery Heritage Fund |
Mewn cyfarfodydd cyngor
Busnes cyngor sy'n enwi'r elusen hon, o'r cofnodion y mae cynghorau'n eu cyhoeddi, wedi'u casglu gan OpenCouncil. Y diweddaraf yn gyntaf.
12 Rhagfyr 2025, Caerdydd
Wedi'i henwi mewn eitem agenda neu gofnod gan Glamorgan Archives Joint Committee
Report of the Glamorgan Archivist for the period 1st September to 30th November 2025
25 Tachwedd 2025, Caerdydd
Wedi'i henwi mewn eitem agenda neu gofnod gan Governance and Audit Committee
National Fraud Initiative 2024-25: Update for Cardiff Council
10 Gorffennaf 2025, Ceredigion
Wedi'i henwi mewn eitem agenda neu gofnod gan Learning Communities Overview and Scrutiny Committee
Chair Announcements
13 Mehefin 2025, Caerdydd
Wedi'i henwi mewn eitem agenda neu gofnod gan Glamorgan Archives Joint Committee
Report of the Glamorgan Archivist for the period 1st March to 31st May 2025
29 Ebrill 2025, Merthyr Tudful
Wedi'i henwi mewn eitem agenda neu gofnod gan CYSAG / CCS
Qualifications (SACRE/SAC)
31 Ionawr 2025, Caerdydd
Wedi'i henwi mewn eitem agenda neu gofnod gan Glamorgan Archives Joint Committee
Report of the Glamorgan Archivist for the period 1st September to 30th November 2024
Yn y Senedd a Llywodraeth Cymru
Cofnodion y Senedd a Llywodraeth Cymru sy'n enwi'r elusen hon, wedi'u casglu gan OpenSenedd. Y diweddaraf yn gyntaf.
Wedi'i henwi mewn cyfarfod neu ymrwymiad gweinidogol: Min CSSP
Diben: Llyfrgell Cenedlaethol Cymru/National Library of Wales.
Llyfrgell Cenedlaethol Cymru/National Library of Wales
19 Hydref 2026
Wedi'i henwi gan Nick Carter yn y Senedd
Diolch. Audit Wales published a report last year on some of the challenges facing the National Library of Wales, and I just wondered what progress you've made in terms of their recommendations. They tended to be ongoing, but I just wondered if you've got any sort of feedback on some of the things th…
19 Hydref 2026
Wedi'i henwi gan Paul Davies yn y Senedd
…may, Chair? Looking ahead to the next few years, what is the most important change or investment that would be needed to ensure that the National Library of Wales continues to be sustainable financially, protects the nation's collections, and provides more value to the public? Un cwestiwn olaf wrthy…
19 Hydref 2026
Wedi'i henwi gan Lis McLean yn y Senedd
…e back to this meeting of the Culture, Communications, Cymraeg and Sport Committee. We will now move on to our evidence session with the National Library of Wales. I'd like to welcome the witnesses to the meeting. Please introduce yourselves. Croeso nôl i'r cyfarfod hwn o'r Pwyllgor Diwylliant, Cyfa…
Ymddiriedolwyr
Mae 15 o ymddiriedolwyr yn rhedeg yr elusen.
- Ashok AhirCadeirydd
- Andrew Evans
- David Hay
- Dr Andrew Cusworth
- Dr Andrew Prescott
- Dr Janet Wademan
- Dr Mohini Gupta
- Gronw Percy
- Hannah Lindsay
- Heledd Bebb
- John Trevor Allen
- Josephine Williams
- Michael Gibbon K.C.
Cofnod ffeilio
O'r 5 ffurflen flynyddol ddiwethaf oedd yn ddyledus, cyrhaeddodd 4 erbyn y dyddiad cau.
| Blwyddyn yn dod i ben | Dyddiad cau | Ffurflen flynyddol | Cyfrifon |
|---|---|---|---|
| 31 Mawrth 2025 | 31 Ionawr 2026 | Wedi'i chael 2 Rhagfyr 2025, 60 diwrnod yn gynnar | Wedi'i chael 2 Rhagfyr 2025 |
| 31 Mawrth 2024 | 31 Ionawr 2025 | Wedi'i chael 16 Ionawr 2025, 15 diwrnod yn gynnar | Wedi'i chael 16 Ionawr 2025 |
| 31 Mawrth 2023 | 31 Ionawr 2024 | Wedi'i chael 2 Ebrill 2024, 62 diwrnod yn hwyr | Wedi'i chael 2 Ebrill 2024 |
| 31 Mawrth 2022 | 31 Ionawr 2023 | Wedi'i chael 26 Ionawr 2023, 5 diwrnod yn gynnar | Wedi'i chael 26 Ionawr 2023 |
| 31 Mawrth 2021 | 31 Ionawr 2022 | Wedi'i chael 10 Tachwedd 2021, 82 diwrnod yn gynnar | Wedi'i chael 10 Tachwedd 2021 |
Am yr elusen hon
- Rhif elusen
- 525775
- Statws
- Cofrestredig
- Cofrestrwyd gyda'r Comisiwn
- 21 Awst 1967
- Dogfen lywodraethu
- WILL PROVED AT LLANDAFF PROBATE REGISTRY ON 8 SEPTEMBER 1960
- Gwefan
- www.llgc.org.uk
- Ardal cyngor ei chyfeiriad cyswllt
- Ceredigion
Ffynonellau
- Manylion y gofrestr, incwm, gwariant, ymddiriedolwyr a dyddiadau ffeilio: Comisiwn Elusennau Cymru a Lloegr, y gofrestr elusennau. Wedi'u llwytho gan OpenEconomy ar 2 Tachwedd 2026.
- Cyllid o'r cyfrifon: cyfrifon a ffeiliwyd gan yr elusen, wedi'u darllen gan ddarllenydd cyfrifon AI OpenEconomy ar 1 Tachwedd 2026.
- Grantiau a ddyfarnwyd: data grantiau agored 360Giving, gan arianwyr sy'n cyhoeddi yno. Wedi'u llwytho gan OpenEconomy ar 2 Tachwedd 2026.
- Mewn cyfarfodydd cyngor: cofnodion cyfarfodydd cyhoeddedig cynghorau, wedi'u casglu gan OpenCouncil a'u paru â'r elusen gan OpenEconomy ar 4 Tachwedd 2026.
- Yn y Senedd a Llywodraeth Cymru: cofnodion wedi'u casglu gan OpenSenedd a'u paru â'r elusen gan OpenEconomy ar 5 Tachwedd 2026.